مقاله فناوری

نقش سواد رسانه ای در جامعه

وقتی صحبت از رسانه میشود ناخودآگاه به یاد هفت تیری می افتم که به جای فشنگ، تصاویر به سمتم شلیک می‌کند. درک از تصاویر و تجزیه و تحلیل و گزینش از بین آن ها در دنیایی که به رگبار تصویر بسته شده است ، نه تنها در سلامت جامعه و فرد نقش داره بلکه ضروری است. میشود گفت نقش سواد رسانه ای در جامعه، در تمامی ابعاد پررنگ حضور دارد. نقش سواد رسانه ای نه تنها در ایجاد یک سپر، بلکه در طراحی سلاحی برای تجزیه و تحلیل و تولید محتوا موثر می باشد.

تاثیرات سواد رسانه ای بر جامعه

رسانه چیست؟

رسانه یک محیط واسطه ایی(medium) برای ایجاد تعامل مابین افراد به حساب می آید. این محیط به اشکال مختلف اعم از صوت و تصویر استفاده می کند و اطلاعاتی را جابه جا می کند. با توسعه این محیط و شبکه های پیچیده ای که در آن ایجاد شده است ، گاها حتی به جای زندگی واقعی (زیستی) قرار می گیرد و جهان به یک امر تصویری و نه زیستمانی تبدیل میشود . این مهلک ترین خطری هست که از جانب رسانه ما را تهدید می کند و مهمترین نقش سواد رسانه ای در جامعه مسلح کردن افراد در این کارزار است. البته نه به صورت حذفی، بلکه به شکل تحلیلی. پردازش مغز انسان از تصاویر و کلمات متفاوت است. سیستم‌های رسانه‌ای ما نشان‌دهنده‌ی پویایی قدرت در جامعه ما هستند. مردم پولدار، نفوذپذیر و قدرتمند به راحتی می‌توانند محتوای عظیم و پیام‌های رسانه‌ای بسیاری را ایجاد و توزیع کنند؛ بیشتر رسانه‌ها با منافع تجاری کنترل می‌شوند.‌ ما اغلب در انتخاب چیزهایی که می بینیم، می شنویم و یا می خوانیم در مقایسه با سازندگان رسانه‌ها نقش زیادی نداریم؛ بنابراین همواره باید مراقب باشیم و با دید هوشمندانه به مسائل نگاه کنیم. نقش سواد رسانه ای در ایجاد این دید هوشمندانه است.

آیا سواد رسانه ای مدرک می خواهد ؟

ویکی‌پدیا سواد رسانه ای رو چطور تعریف کرده است ؟ سواد رسانه ای(Media Literacy) شامل یک سری از اعمال می شود که به مردم اجازه ی دسترسی، ارزیابی منتقدانه، دستکاری و خلق رسانه را می دهد. چه طیف وسیعی! اینکه مردم از نقش منفعلانه خارج بشوند نیاز به افزایش دانش عمومی در تمام ابعاد دارد. نقش سواد رسانه ای زمانی مشخص تر میشود که مردم در اون به شکلی فعال درگیر بشوند . این باعث میشود آگاهی تولیدکنندگان و مصرف کنندگان از نقش سواد رسانه ای ارتقا پیدا کند . ارتقا موجب ایجاد علاقه برای حضور موثر می شود و اینطور جامعه از نظر رسانه ایی فعال می شود. شاید آموزش و پرورش باید به طور اختصاصی وارد عمل شود و برای ارتقای آگاهی از نقش سواد رسانه ای در جامعه وظیفه اساسی خود را به جا آورد. اهمیت گنجاندن واحد درسی سواد رسانه ای با وجود پیشرفت سریع تکنولوژی بیش از پیش خود را نشان می دهد. پس مدرکی در کار نیست.

چگونه از نظر سواد رسانه ایی دچار رکود می شویم ؟

این را می دانیم که تمرکز بر روی تفکر حذفی باعث می شود که فهم از نقش سواد رسانه ای در جامعه محدود به خوانش های محدودی باقی بماند و مهمترین اصل این سواد رو خدشه دار کند . این به معنی رکود رسانه ای است . یعنی فضای تنفس از نگرش های مختلف جامعه را گرفتن. میشود گفت اکثرا بر نقش سواد رسانه ایمطلع هستند ؛ اما اینکه این سواد چیست و چطور ایجاد میشود نیاز به دید وسیعی دارد. نیاز به دانش خصوصا در علوم انسانی دارد.

چطور میشه این سواد رو ارتقا داد؟

برای ارتقای این سواد باید از نقش سواد رسانه ای در جامعه به روشی انتقادی آگاه بشویم. آموزش سواد رسانه ایی اغلب از پرسش نامه ها بهره می برد که در آن از مردم پرسیده می شود که چه چیزی را تماشا می کنند، می شنوند و یا می خوانند. شبکه های اجتماعی در این بین یک پرسش نامه ی عظیم الجثه هستند. آموزش سواد رسانه ایی ابزاری برای عموم مردم فراهم میکند که از طریق آن پیام های رسانه تجزیه و تحلیل میشوند و فرصتی فراهم میشود تا دانش رسانه ایی وسعت بگیرد. در نهایت این امکان فراهم میشود که از طریق یک آموزش همه جانبه، فضایی برای تولید پیام های رسانه ایی جدید ایجاد بشود. پیام هایی که از دل جامعه هستند و با جامعه حرف میزنند. نقش سواد رسانه ای در جامعه فعال کردن افراد در میدان رسانه است.

تاثیرات سواد رسانه ای بر جامعه

معمولا چه محتواهایی منفی به حساب می آیند و خیلی سریع باید شناسایی بشوند ؟

نقش سواد رسانه ای در جامعه تشخیص پروپاگاندا(تهیه ی اطلاعات جانبدارانه)، سانسور و سوگیری رسانه ای در اخبار و برنامه ریزی های امور عمومی هستد. همه ی اینها توسط مردم رخ میدهد . در واقع سواد رسانه ایی بدون مشارکت همه جانبه ی مردم و نگرش های متفاوت صرفا یک پروپاگاندا یا در حالت خوش بینانه یک توهم است. نقش سواد رسانه ای در تشخیص اطلاعات نادرست(misrepresentation)، دستکاری در اطلاعات، سانسور و سوگیری های رسانه‌ای است. مواردی از قبیل جنسیت، کلیشه های قومی، بهره کشی جنسی از کودکان و همچنین توجه به از دست رفتن فضای شخصی(privacy)، قلدری های رایانه ای و غیره است. با دیدن این سرفصل ها و اینکه هرکدام از اینها مباحث مفصلی هستند، نقش سواد رسانه ای را بیش از پیش می توانیم احساس کنیم.

تاثیرات سواد رسانه ای بر جامعه

تجزیه و تحلیل منتقدانه چطوری رخ میدهد ؟ داخل این تحلیل نویسنده شناسایی میشود. هدف تشخیص داده شده و مخلص کلامش هم دریافت میشود. تکنیک های ساخت و ساز آن محتوای رسانه ایی، سبک و سیاق و الگوهایش هم مورد بررسی هستند.

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا