مقاله فناوری

اجرای سیستم امتیازدهی شهروندان در چین

سیستم امتیازدهی شهروندان که چند سالی است که در چین آغاز به کار کرده است. توجه زیادی را در رسانه های جهان به خود جلب کرده است. چنین سیستمی که موضوع یکی از قسمت های سریال آینه سیاه نیز است که در آن تمامی شهروندان برای کسب امتیاز مثبت و داشتن نمره ی مناسب شهروندی تلاش می کنند تا بدین وسیله اعتبار بیشتری در جامعه پیدا کنند و از امکانات ویژه ای استفاده کنند، حالا به واقعیت تبدیل شده است.
در این سیستم، شهروندان چینی با انجام فعالیت های مثبت و منفی، امتیاز مثبت و یا منفی کسب می کنند که این امتیاز نمره کلی شهروند را افزایش و یا کاهش می دهد. اما اجرای این سیستم در چین به چه میزان جدی است؟ و این سیستم چه تبعاتی را برای شهروندان چین به همراه دارد؟

سیستم امتیازدهی شهروندان

آغاز به کار سیستم امتیازدهی شهروندان در چین

در سال ۲۰۱۳ ، دادگاه عالی چین، لیست سیاهی از حدود ۳۲۰۰۰ شهروند بدهکار تهیه کرد. این عمل به عنوان اولین قدم برای اجرای سیستم امتیازدهی شهروندان در چین شناخته شد. اما سیستم امتیازدهی شهروندان از سال ۲۰۱۸ به طور جدی آغاز به کار کرد و تا ماه می سال ۲۰۱۸ اجرای این سیستم به قدری جدی شد که حدود ۱۱ میلیون نفر از سفر با هواپیما و ۲۵/۴ میلیون نفر را از مسافرت با قطار سریع السیر محروم شدند. دولت چین تصمیم دارد که توسعه ی این طرح را تا سال ۲۰۲۰ میلادی به پایان برساند و این سیستم را به طور کامل در سراسر چین اجرا کند. بنابراین مناطقی مانند هنگ کنگ و ماکائو شامل این سیستم نخواهند شد و دولت چین نیز برنامه ای برای اجرای سیستم امتیازدهی شهروندان در این مناطق اعلام نکرده است.

هدف از اجرای سیستم امتیازدهی شهروندان

اجرای این سیستم این امکان را به دولت چین می دهد که یک پروفایل کامل از هر یک از شهروندان چینی تهیه کند که مشخصات اجتماعی کامل شهروند را شامل می شود. این پروفایل شامل موقعیت مکانی، دوستان، سوابق بهداشتی و سلامت، بیمه، پیام های خصوصی، وضعیت مالی، عادات اینترنتی، آمار کاملی از خانه های هوشمند، روزنامه ها و منابع خبری که شخص ترجیح می دهد، سابقه ی خرید و غیره می شود. همچنین نمره و امتیازهای هر یک از شهروندان به دولت چین امکان می‌دهد که هر یک از شهروندان را پایش کند و رفتار آنها را در جامعه بسنجد.

سیستم امتیازدهی شهروندان

نحوه امتیازدهی به شهروندان

به ازای هر فعالیت مثبت هر شهروند امتیازات مثبتی به او داده می شود. برخی از این فعالیت ها عبارتند از همیاری شهروندان معلول، کمک به خیریه ها (با هر مبلغی که در توان شهروند باشد)، همیاری با محیط زیست و کمک به حفظ طبیعت، اهدای خون و همچنین اهدای عضو. شهروندان با استفاده از این امتیازات می تواند از خدمات ویژه ای برخوردار شوند.

در عین حال به ازای هر فعالیت منفی هر شهروند مانند آسیب های اجتماعی از جمله تعلیم و رفتار ناخوشایند، رفتارهای نامناسب در مکان های عمومی از جمله ایستگاه های مترو، آسیب و تخریب اموال عمومی و طبیعت، حیوان آزاری (که علاوه بر امتیاز منفی، زندان و مجازاتی قانونی نیز دارد) و همچنین بدهکاری های مالی، امتیاز منفی برای شهروند به همراه خواهد داشت، که موجب پایین آمدن امتیاز و نمره شهروند می شود.

البته اجرای این سیستمی محدود به هر شخص نیست بلکه دولت چین تصمیم دارد شرکت های چینی را نیز در این سیستم مورد بررسی قرار دهد. در صورت بالا بودن نمره شرکت، امتیازاتی همچون مالیات های پایین تر و فرصت های بیشتر سرمایه گذاری به شرکت تعلق می گیرد و اگر شرکتی از امتیاز پایینی برخوردار باشد باید مالیات های سنگین تری بپردازد و فرصت های کمتری مثل دریافت وام به آن داده خواهد شد.

سیستم امتیازدهی شهروندان

مزایا و امکانات برای شهروندان با نمره مثبت

به افرادی که داری نمره و سابقه ی خوبی باشند خدمات و امتیازات ویژه ای تعلق می گیرد، آنها می توانند در هتل های لوکس اقامت داشته باشند. خود شهروند و یا فرزندان شهروندان می توانند در بهترین مراکز آموزشی (مثل مدرسه های خصوصی) ثبت نام کنند و همچنین شهروندان با نمره مثبت در مقایسه با شهروندانی که نمره منفی دارند، شانس بیشتری برای استخدام در شرکت ها دارند و بسته به میزان امتیازات مثبت می توانند در شغل های خاص استخدام شوند.

جریمه ها و ممنوعیت ها برای شهروندان با نمره منفی

داشتن امتیاز پایین در این سیستم ممنوعیت هایی را به همراه دارد و افرادی که دارای نمره منفی می باشند جریمه می شوند، برای مثال به این افراد اینترنت با سرعت کمتری عرضه می شود، چنین شهروندانی و یا فرزندان این شهروندان از ثبت نام در مدارس و مراکز آموزشی خوب نیز محروم می شوند، شرکت ها نیز تمایل کمتری به استخدام چنین افرادی دارند و حتی شاید در برخی از شرکت ها و سمت های شغلی به هیچ عنوان استخدام نشوند. همچنین افراد بدهکار نیز از خدماتی مثل دریافت وام محروم می شوند.

از ممنوعیت هایی که شمال چنین افرادی می شود می توان به منع اقامت در برخی از هتل های لوکس و همچنین منع سفر با هواپیماها و یا قطار سریع السیر و حتی منع نگهداری از حیوانات خانگی نام برد. دولت چین در نظر دارد جرایم و ممنوعیت ها و محدودیت های بیشتری بر چنین افرادی اعمال کند.

افرادی که میزان بالایی امتیاز مثبت دارند، اگر برای اولین بار امتیاز منفی دریافت کنند، می توانند تاثیر این امتیاز منفی را با تعهدی کاهش دهند.

سیستم امتیازدهی شهروندان

اعتراضات در پی اجرای این سیستم

از زمان آغاز به کار این سیستم، اعتراضات بسیاری بر علیه آن صورت گرفته است. عمده ی این اعتراضات در خارج از چین صورت گرفته اند. معترضین هدف قرار دادن شهروندان و اعمال محدودیت هایی مثل منع مسافرت با هواپیما و قطار سریع السیر از طرف دولت را نادرست می دانند. بعضی از افراد سودجو نیز با تقلب و هک سیستم سعی در کسب امتیاز داشته اند که این موضوع اهمیت امنیت دیجیتال را در این سیستم دوچندان می کند. دولت چین سعی در شناسایی این افراد و مجازات آنها دارد.

اجرای موفق این طرح در چین ممکن است زمینه ای را فراهم کند که در آینده ی نه چندان دور این سیستم و یا سیستم هایی شبیه به آن که شهروندان در آن رتبه بندی و امتیازدهی می شوند، به صورت گسترده تر در دنیا و در کشورهایی به غیر از چین اجرا شود.

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا