مقاله فناوری

آموزش سواد رسانه ای

سواد رسانه ای چیست ؟

به مجموعه ای از توانایی ها و مهارت های قابل دست یابی که به موجب آن، فرد قدرت تجزیه تحلیل و شناختِ انواع و ابعاد گوناگون پیام های رسانه ای را پیدا می کند؛ سواد رسانه ای میگویند. از آنجا که عصرِ امروز، عصر ارتباطات و رسانه است و استفاده از این موارد روز به روز گسترش می یابد، آموزش سواد رسانه ای امری واجب و ضروری است.
آموزش سواد رسانه ای، محدود به سن و یا جنسیت خاصی نمی شود، و باید جهت داشتنِ خانواده و بعد از آن جامعه ای سالم، به طور گسترده و فراگیر در اختیار افراد قرار گیرد.

تاریخچه فراگیری رسانه های مدرن

از دهه ۶۰ میلادی، با رایج شدنِ برنامه های تلویزیونی و رادیویی و داغ شدن بازار فیلم های سینمای آمریکا ( هالیوود )، افراد با رسانه های جدید خبری و سرگرمی به جز کتاب و روزنامه آشنا شدند.

این رسانه ها به سرعت توانستند در میان جهانیان طرفداران بسیار پیدا کنند به طوری که پس از مدت کوتاهی، تلویزیون تبدیل به رسانه ی اولِ دنیا شد.

سیرِ تکامل و صعودِ این ابزار ارتباطی، با سرعت پیش رفت و ماهواره ها، اینترنت و شبکه های مجازی از جدید ترین دستاورد ها و رسانه های امروزی به شمار میروند.

در معقوله ی آموزش سواد رسانه ای، افراد باید حداقل دانش لازم را پیرامونِ ابزار ارتباطیِ روتین و مورد استفاده ی روزمره داشته باشند تا دچار مشکل نشوند.

 اهمیت آموزش سواد رسانه ای در چیست؟

از آنجا که انسان، موجودی فکور و حساب گر است؛ به طور عقلانی و منطقی، پیش از ورود به هر وادی و انجام هر نوع فعالیتی، سود و زیان و درست و غلط آن را در ذهن خود میسنجد.

این کار در تمامی ابعاد زندگی وی به نحوی انجام میشود و در هنگام استفاده از انواع رسانه ها، شبکه های مجازی و دنیای گسترده ی اینترنت نیز، همین تجزیه و تحلیل وجود دارد.

به طور کلی، بنا بر دلایل نیز، آموزش سواد رسانه ای از اهمیت بالایی برخوردار است :

  • رسانه ها به طور مستقیم بر فرهنگ و وضعیت جامعه تاثیر گذار هستند.
  • رسانه ها ارتباط مستقیمی با حیات و بقای امور سیاسی در جهان دارند.
  • رسانه ها خالق و مروج الگو های ارزشی، اخلاقی و حتی اعتقادی هستند.
  • رسانه ها اصلی ترین ترویج دهنده ی مد میباشند.
  • رسانه ها در جهت بهبود روابط اجتماعی و یا تضعیف آنها نقش مهمی دارند.
  • رسانه ها قلپ تپنده ی ارتباطی و اجتماعی در میان انسان ها هستند.
  • و…..
آموزش سواد رسانه ای
آموزش سواد رسانه ای از سنین پایین

آموزش سواد رسانه ای در جهان

موضوع آسیب شناسی رسانه ها و آثار مخربی که به دلیل عدم آموزش سواد رسانه ای بر روی جوامع ( خصوصا جوامع در حال توسعه ) از اهمیت بالایی برخوردار است به همین دلیل، بسیاری از دولت ها و ارگان های فرهنگی به دنبال راه هایی برای بالا بردن دانش افراد جامعه ی خود میباشند.

از حدود دو دهه ی گذشته، در کشور هایی نظیر امریکا، استرالیا، آلمان، ژاپن و… با توجه به اهمیت آموزش سواد رسانه ای، با در نظر گرفتنِ فرهنگ، ویژگی های بومی و نیاز جامعه، برنامه های مدون و مشخصی چیده شد و آموزش سواد رسانه ای از مدارس و در سنین پایین آغاز شد.

 همچنین با ساخت برنامه ها، فیلم ها، اپلیکیشن ها، استفاده از خبرگزاری های رسمی، برگزاری ورک شاپ های آموزشی و…. به طور گسترده و عمومی برنامه ی آموزش سواد رسانه ای در سطح جامعه پیاده شد به طوری که امروزه شاهد جا افتادنِ فرهنگِ رسانه ای در این گونه کشور ها هستیم.

روش های آموزش سواد رسانه ای

هدف از آموزش سواد رسانه ای، بالا بردن اطلاعات و آموزش محاسن و معایب این تکنولوژی می باشد. از آنجایی که پایه ریزی یک فرهنگ و تثبیتِ آن نیازمندِ زمان میباشد؛ بهتر است این فرهنگ از ساده ترین راه های ممکن وارد خانواده ها شود تا فرایندِ آموزش آن با سرعت و کیفیت بیشتری پیش برود.

به همین منظور، در نظر گرفتنِ این آموزش در مدارس، اولین قدم و پیگیری و مداومت آن در طول دوران تحصیل، نقشِ بسزای در تاثیر گذاری آموزش سواد رسانه ای دارد.

گام بعدی، ایجاد کارگاه های آموزشی کوتاه مدت به صورت رایگان یا با هزینه های پایین است تا تمامی اقشار جامعه بتوانند در ان شرکت نموده و با به کارگیری تجربه و دانشِ اساتیدِ خبره در این زمینه، سواد رسانه ای به صورت عمومی آموزش داده شود.

پس از آن استفاده از خودِ رسانه های ملی می تواند تاثیر بسیاری داشته باشد. ساختِ فیلم ها، انیمیشن ها، مستند ها و برنامه های تولیدی در این زمینه از جمله ساده ترین و موثر ترین راه های آموزش سواد رسانه ای در سطح جامعه است.

البته به کار گیری خلاقیت و استفاده از عوامل مهیج برای تهیه ی اینگونه برنامه ها که بتواند مخاطبین زیادی را جذب نماید، بسیار مهم است.

آموزش سواد رسانه ای
رسانه و تاثیر مستقیم آن بر زندگی

آموزش سواد رسانه ای در ایران

برخی نهاد های فرهنگی و آموزشی در بعضی از کشور ها ( من جمله ایران ) به رسانه ها با دید منفی و به چشم تهدید نگاه می کنند و همین دیدگاه نامناسب موجبِ کمرنگ ماندنِ آموزش سواد رسانه ای به طور فراگیر و گسترده شده است؛ این خلاء در گام اول به افراد جامعه و در ادامه به ساختارِ کلی کشور ضربه وارد میکند.

همیشه وضعِ قوانینِ سختگیرانه نمی تواند از بروز مشکلات جلوگیری کند و حاشیه ی امنی را ایجاد نماید، بلکه چه بسا نتیجه ی عکس حاصل شود.

پیش از هرچیز لازم است تا مسئولینِ مربوطه از موضع سخت گیرانه ی خود پایین آمده و به رسانه با دیدگاهی مثبت نگاه کنند. پس از آن با در نظر گرفتن لزوم آموزش سواد رسانه ای، تحولات مناسب و کاربردی را در نظام آموزشی ایجاد نمایند. به این منظور می توان از تجربه ی کشور هایی که طی دو دهه ی اخیر این مسیر را طی نموده اند بهره گرفت، تا آزمون و خطا کاسته شود و بتوان با سرعت بیشتری به آموزش سواد رسانه ای در جامعه پرداخت.

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا