شبکه‌های اجتماعی به یکی از بخش‌های اصلی زندگی روزمره کاربران تبدیل شده است. سامانه‌های اجتماعی به عنوان ابزاری برای تغییر فرم تبلیغات و همچنین ایجاد آگاهی در سراسر جهان امروز، نقش پررنگی دارند. نوام چامسکی در کتاب اقتصاد سیاسی رسانه‌های جمعی نوشته است:

از لحاظ رسانه‌ای، دسترسی به توده‌های عظیم به صورت همزمان و دوطرفه، شبکه‌های اجتماعی را از رادیو و تلویزیون متمایز کرده است.

محتوای تولید شده توسط هر کاربر و استفاده آن به عنوان منبع اطلاعات توسط دیگران، فرم تبلیغات یا بهتر بگوییم پروپاگاندا (برای دیدن کلیپ پروپاگاندا کلیک کنید) را به گونه‌ای اساسی دچار تغییر کرده است. در حال حاضر آن‌چه کاربران در شبکه‌های اجتماعی به صورت گسترده به اشتراک می گذراند برای سرمایه داران، دولت‌ها و ایدئولوژیست ها بسیار نگران کننده است، زیرا تولید محتوای کاربران در این رسانه‌ها می‌تواند معادله‌های بزرگی را دچار تغییرات اساسی کند؛ پس تلاش قدرت‌ها برای تغییر نظرات کاربران یا دست‌کاری آن‌ها در این شرایط، امری دور از انتظار نخواهد بود.

 

ابزارهای مختلفی برای دستکاری و ایجاد توهم در شبکه های اجتماعی وجود دارد، در این مطلب ما به یکی از متداول ترین آن‌ها یعنی لشگرهای رباتی (توئیتری) اشاره خواهیم کرد. لشگرهایی که به ظاهر از کاربران و حساب‌های کاربری معمولی تشکیل شده اند اما در اصل ربات‌هایی غیرواقعی‌اند به منظور انتشار برنامه‌ریزی شده محتوا.

برای درک بهتر موضوع ابتدا ماهیت حساب‌های کاربری و نوع آن‌ها را معرفی خواهیم کرد. چند نوع حساب کاربری در شبکه‌های اجتماعی از نظر هویت دیجتیال داریم:

۱. یک شخص واقعی با یک هویت دیجتال واقعی:

منظور فردی حقیقی با مشخصات خودش اقدام به ایجاد حساب کند

۲. شخصی واقعی با هویت دیجتال غیرواقعی:

به طور مثال مردی، حساب کاربری خود را با مشخصات یک خانم ایجاد کند

۳. یک حساب دیجیتال با هویت غیرواقعی (ربات):

حسابی دیجیتال و برنامه ریزی شده است که به صورت خودکار اقدام به ارسال محتوا در زمان مشخص و با الگوریتمی خاص میکند. تا سال ۲۰۱۴ تعداد این نوع حساب رباتی، حدود ۲۴ میلیون اکانت تخمین زده میشد، اما این تعداد قطعا امروزه بسیار بیشتر از این مقدار خواهد بود.

۴. هویت دیجیتال و دارای شخصیت، اما در اصل یک ربات:

این نوع اکانت که یکی از مهمترین و حرفه ای ترین ابزار برای انتشار محتوای دلخواه است درواقع نوعی ربات حرفه ای و غیرقابل تشخیص از یک انسان واقعی است.  معمولا این نوع حساب کاربری طوری برنامه ریزی میشود که همانند یک انسان دارای عقیده و تفکری خاص باشد. به طور مثال به گونه‌ای به انتشار محتوا در این اکانت توجه شده است که حساب مد نظر متعلق به یک دکتر و یا استاد دانشگاه به نظر آید، یعنی معمولا به انتشار محتوا درباره زندگی شخصی، برنامه های روزانه، تفکرات و سایر ویژگی های شخصیشان می پردازد. برای نمونه، عکس زیراکانتی رباتی است که دارای شخصیت یک عربستانی می‌باشد.

توییتری

این حساب‌های کاربری معمولا توسط مراکز مختلف و برای اهداف متفاوت راه اندازی شده و سپس در ابتدای فعالیتشان برای مدت طولانی به انتشار محتوا مانند یک انسان معمولی و واقعی مشغول می‌شوند، اما در مواقع خاص و باتوجه اهداف مراکز تولید کننده آن‌ها، ماموریتشان را با ارسال محتوای مد نظر انجام می‌دهند. بنابراین اکثر کاربران گمان می‌کنند که آنها واقعی بوده و بازتاب دهنده‌ی نظر سایر کاربران جامعه می‌باشند.  این نوع حساب یا بهتر بگوییم ربات، از محبوبترین ابزار برای دستکاری محتوا در شبکه‌های اجتماعی توسط دولت‌ها هستند. مهمترین قسمت ایجاد چنین حساب‌هایی، ماموریت نهایی آن‌هاست، یعنی باید شخصیتی برای این ربات تعریف شود که برای ارسال محتوای نهایی و درواقع انجام ماموریتش، متناسب باشد به طور مثال اگر نیاز به ترند شدن هشتگی بر ضد ایران است، این اکانت باید در ابتدای حضورش، نسبت به ایران ضدیت‌هایی در خود نشان دهد. اگر به این نکته توجه شود، ادامه فعالیت یا بهتر بگوییم ماموریت این حساب‌ها، طبیعی تر جلوه خواهد کرد.

به عقیده کارشناسان، ارتشهای رباتیک سایبری در کشورهای حوزه خلیج فارس، قدرتمند تر از سایر نقاط جهان در حال فعالیتند. این قدرت هم دلیلی ندارد جز پول زیاد کشورهایی مانند عربستان که از طریق خرج آن میتوانند کارشناسان خبره جهانی در این زمینه را جذب کرده و از آن‌ها برای انجام این نوع عملیات استفاده کنند. اتفاقی که شاید دلیل تویئت ترامپ باشد که گفته بود ما به بن سلمان در زمینه‌های مختلف اعتماد داریم زیرا که کاملا می‌دانیم او چه می‌کند!

توییتری

برای ترند شدن هشتگها در توئیتر، نیاز به استفاده از هر ۴ نوع حساب با هویت دیجیتال که در ابتدا اشاره شد میباشد، یعنی می‌بایست یک فرد واقعی با هویت دیجیتال واقعی اش محتوایی را تولید کرده و سپس این محتوا توسط سایر اکانت ها گسترش داده شود (ریتوئیت، لایک و منشن).

برای نمونه به همین توئیت ترامپ که دربالا اشاره شد می پردازیم؛ این توئیت همانطور که در نمودار مشخص است به طرز غیر طبیعی بیش از بقیه توئیت های ترامپ ریتوئیت شده است. بررسی های بیشتر نشان می‌دهد اکثر حساب‌هایی که این محتوا را ریتوئیت کرده اند حساب‌هایی جعلی یا همان رباتی بوده‌اند، حساب‌هایی که در اوت الی دسامبر همان سال (۲۰۱۷) راه‌اندازی شده و تنها در ساعت ۳ الی ۴:۱۵ بعد از ظهر به فعالیت می‌پردازند.

توییتری

توییتری

این مثال کاملا بیانگر رویکرد شاهزاده بلند پرواز عربستان در ایجاد ارتشی سایبری البته از نوع جعلی اش می باشد. حالا باید دید که این یاران جعلی چقدر توان کمک به شاهزاده مد نظر را در امورات واقعی خواهند داشت.

منبع

تارنمای میدل ایست مانیتور

دیدگاه شما چیست؟