پیشنهاد سردبیرمقاله فناوری

دستکاری آب‌وهوا، سیل نام سلاحی جدید؟

مهندسی آب‌وهوا و یا مداخله آب‌وهوا که با عنوان تخصصی مهندسی ژئوماتیک شناخته می‌شود، عبارت است از مداخله عمدی و گسترده در سیستم آب‌وهوایی زمین که عمدتاً با هدف کاهش اثرات ناگوار گرمایش جهانی انجام می‌شود.

سرمایه‌داری زیست‌محیطی: صنایع نوظهور در دوران تغییرات اقلیمی

طرح‌های مهندسی آب‌وهوا (که هنوز هم تا حد زیادی در حد فرضیه هستند) نه‌تنها موفق به تأثیرگذاری قابل‌توجه در علل اساسی تغییرات اقلیمی نیستند؛ بلکه خطرات عمیق سیاسی، اقتصادی و زیست‌محیطی را در خود دارند.

پس از گذشت دهه‌ها تحقیق نظامی مخفیانه و در سایه، مهندسی آب‌وهوا اخیراً در گفتگوهای مربوط به تغییرات آب‌وهوایی ظهور کرده و در جریان اصلی سیاست بین‌المللی آب‌وهوا قرار گرفته است. گروه کوچکی از دانشمندان آب‌وهوا، مشاوران سیاسی نخبه و نمایندگان صنایع کشورهای آلوده‌کنندۀ هوا در نیمکرۀ شمالی جهان به‌طور فزاینده‌ای از مهندسی آب‌وهوا (دخالت فناوری در مقیاس بزرگ در سیستم آب‌وهوا) به‌عنوان وسیله‌ای برای کاهش اثرات تغییرات آب‌وهوایی حمایت می‌کنند.

فن‌آوری‌های مهندسی آب‌وهوا به دو دسته تقسیم می‌شود. اولی مجموعه‌ای از فن‌آوری‌هایی است که هدف از آن کاهش میزان تابش نور خورشید است که به آن، مدیریت تابش خورشیدی یا به‌اختصار(SRM) گفته می‌شود. پروژه‌های پیشنهادی SRM شامل شلیک آئروسل‌ها به استراتوسفر و درخشان کردن ابرها یا سطوح اقیانوس برای بازتاب نور خورشید به فضا است.

SRM در حال حاضر تنها در مدل‌های کامپیوتری شبیه‌سازی شده است، اما احتمالاً آزمایشگاه را در اوایل سال ۲۰۱۸ ترک می‌کند. با پشتیبانی چندین میلیون پوندی بیل گیتس، دانشمندان دانشگاه هاروارد با تزریق آئروسل به لایه‌های بالایی جو، اولین آزمایش‌های پروژۀ اسکوپکس “SCoPEx” را در مناطق “توسان” و “آریزونا” در سال ۲۰۱۸ اجرا کردند. “روشنایی اَبر دریایی” نیز که یک پروژه تحقیقاتی در رابطه با اسکوپکس  است، قرار است در Monterey Bay، کالیفرنیا برگزار شود.

شرکت آیس ۹۱۱، یکی از غو‌ل‌های ” دره سیلیکون ” در حال حاضر راه‌حل مهندسی آب‌وهوای خود را برای کاهش دمای جهانی با احیای یخ‌های قطب شمال، آزمایش می‌کند.

دسته دوم مداخلات ژئودینامیکی در سیستم زمین تحت چرخه حذف دی‌اکسید کربن (CDR) قرار دارد.

حتی در شرایط ایده آل SRM که در کامپیوتر شبیه‌سازی کامپیوتری شده، اثرات جانبی مانند عدم بارش باران، خشک‌سالی منطقه‌ای، طوفان‌ها و سیل‌ها نابرابرانه در سطح زمین توزیع خواهد شد که نتیجه آن تقسیم جغرافیایی جهان به دو دستۀ برنده‌ها و بازنده‌ها است.   

مهندسی ژئوماتیک اثرات نامطلوب و عوارض جانبی را برای بعضی از مناطق و جمعیت‌ها ایجاد می‌کند، و این نشان می‌دهد که توافق در مورد استقرار آن دشوار است. چه کسی به‌طور داوطلبانه پیامدهای بالقوه ویرانگر چنین فناوری‌ها را می‌پذیرد؟ همان‌طور که مهندسی آب‌وهوا در خارج از قلمرو آزمایشگاه‌ها و مدل‌های کامپیوتری در دنیای واقعی گسترش می‌یابد، درگیری سیاسی می‌تواند به دلیل تبعیض سیستماتیک ایجاد شود زیرا کشورهای قدرتمند به‌راحتی می‌توانند به توسعه و گسترش مهندسی آب‌وهوا پیش و بیش از دیگر کشورها بپردازند.

این وضعیت با عدم توانایی پایدار رهبران جهان در توافق در مورد اقدامات معنادار و اجباری آب‌وهوایی تشدید می‌شود. جامعه بین‌المللی در جوی از عدم اعتماد و تقابل و مسئولیت‌پذیریِ شکننده، مکانیسم قابل‌اطمینانی برای اجرای مداخلات جغرافیایی همراه با مسئولیت‌پذیری را ندارد. مهندسی آب‌وهوا به‌طور دموکراتیک در سطح بین‌المللی غیرممکن است.

طبق گفته دیوید کیت(پرفسور هواشناسی دانشگاه هاروارد و یکی از برجسته‌ترین هواداران مهندسی آب‌وهوا)، و همکارانش در مورد احتمال به‌کارگیری برخی از فن‌آوری‌های مهندسی آب‌وهوا به‌عنوان سلاح، استقرار SRM به‌صورت یک‌جانبه امنیتی جهانی را تهدید می‌کند، و کشورها و دولت‌ها ممکن است از آن به‌عنوان ابزار تاکتیکی به نفع خود استفاده کنند.

 کیت و همکارانش معتقدند”مهندسی معکوس آب‌وهوا” می‌تواند از طریق “مقابله با کاهش روند گرم شدن زمین، به‌عنوان‌مثال تزریق بیشتر گازهای گلخانه‌ای به جو توسط یک کشور و خنثی کردن اثرات مهندسی آب‌وهوا انجام شود.

مهندسی آب‌وهوا در خاورمیانه به‌احتمال‌زیاد به‌سوی نظامی سازی متمایل خواهد شد که این مسئله به‌طور مستقیم بازمانده از تفکر جنگ سرد است. نویسندگان به‌شدت نگران این دیدگاه هستند: “استقرار SRM توسط یک کشور قدرتمند احتمالاً موجب استفاده یک دولت قدرتمند دیگر از اقدام نظامی برای جلوگیری از آن می‌شود و به‌طور بالقوه خطر جنگ را در خود دارد.”

 تصادفی نیست که در ایالات‌متحده، مهندسی آب‌وهوا توسط افراد و اتاق فکرهایی با پیشینه‌های نظامی حمایت می‌شود.

 نتیجۀ اجرای رسمی مهندسی آب‌وهوا توسط دولت ایالات‌متحده هم‌زمان با خروج آن از توافق‌نامه پاریس، می‌تواند مقابله استراتژیک چین و روسیه را تحت عنوان “برنامه‌های تحقیقاتی مهندسی آب‌وهوا” در پی داشته باشد.

دانشمندان می‌گویند بازتاب نور خورشید به فضا نتایج وحشتناکی دارد

اما مهندسان آب‌وهوا می‌گویند تغییرات اقلیمی نیاز فوری به تحقیقات را برمی‌انگیزد.

 مبارزه با گرم شدن کره زمین با بازتاب نور خورشید به فضا ممکن است عواقب وحشتناکی از جمله خشک‌سالی و سیل را به همراه داشته باشد، اما دانشمندان به این نتیجه رسیدند که تکنولوژی باید به‌عنوان آخرین راه‌حل در مبارزه با تغییرات اقلیمی در نظر گرفته شود.

 تحقیقات دانشگاه‌ بریستول در این زمینه نشان داد که اگر از تکنولوژی برای جلوگیری از رسیدن نور خورشید به زمین با هدف کاهش گرمایش زمین استفاده شود. میلیاردها نفر بر اثر تشدید سیل و خشک‌سالی دچار خسارت می‌شوند. تجزیه‌وتحلیل علمی حاکی است فناوری “جذب دی‌اکسید کربن از هوا” در این مورد کمتر مورد توجه است.

اگر معاهدات بین‌المللی برای نظارت بر پروژه مسدود کردن نور  آفتاب منعقد نشود، امنیت جهانی مورد تهدید قرار می‌گیرد، زیرا به‌عنوان‌مثال، اگر هند دو سال قبل از سیل اخیر پاکستان ذرات سولفات را حتی به‌طور آزمایشی به استراتوسفر وارد می‌کرد، هیچ‌کس هرگز نمی‌توانست پاکستان را قانع کند که هند این سیل را ایجاد نکرده است!

پروفسور پیس فورستر در دانشگاه لیدز، پروژه‌ای را با استفاده از مدل‌های کامپیوتری برای ارزیابی شش نوع SRM(کاهش تابش خورشید بر سطح زمین) رهبری کرد. با وجود کاهش دما، اما همۀ آن‌ها سیل و یا خشک‌سالی را برای ۲۵ تا ۶۵ درصد جمعیت جهان در مقایسه با تأثیرات پیش‌بینی شده تغییرات اقلیمی تشدید کردند. میزان تأثیر مخرب به ازای جمعیت تحت تأثیر:

  •  انفجار یک آتش‌فشان توسط اسپری ذرات سولفات بالا به اتمسفر برای جلوگیری از تابش نور خورشید به ۲٫۸ میلیارد نفر خسارت زد. 
  • اسپری آب نمک به بالای اقیانوس‌ها برای سفید شدن ابرهای منع رسیدن نور خورشید به ۳ میلیارد نفر ضربه زد.
  • نازک شدن ابرهای خاکستری به‌منظور دادن امکان فرار گرمای بیشتر از زمین، موجب بروز مشکل برای ۲٫۴ میلیارد نفر شد.
  • تولید میکرو حباب در سطح اقیانوس برای سفید شدن آن و منعکس شدن نور خورشید بیشتر از ۲ میلیارد نفر را تحت تأثیر سوء قرار داد.
  • پوشش تمام بیابان‌ها با مواد براق؛ جمعیت تحت تأثیر: تحت تأثیر ۴٫۱ میلیارد نفر
  • کشت بیشتر محصولات با رنگ روشن و براق باری انعکاس نور خورشید به ۱٫۴ نفر ضربه زد.

منبع:

Verso

Guardian

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا