مدیریت – بررسی نقش و اهمیت رضایت شغلی کارکنان در سازمان (قسمت اول)

همه ساله، بسیاری از شرکت ها از جمله شرکت IBM، پژوهش هایی در زمینه افکار سنجی و با هدف درک این مطلب که کارکنانشان نسبت به شغل خود چه احساسی دارند، انجام می دهند. مدیران این شرکت به مساله رضایت شغلی کارکنان خود بسیار علاقه مند هستند تا حدی که آنها فرض می کنند این عامل در زمینه اثربخشی سازمان آنها نقش بسزایی خواهد داشت. سطخ بالای رضایت شغلی کارکنان در شرکت مذکور، چرخش شغلی کارکنان را به حداقل رساند، و همچنین سبب افزایش اعتبار شرکت شد.

رضایت شغلی یکی از مهمترین متغیرهای تخقیق در رفتار سازمانی است. بی شک وجود هزاران مطلب و پژوهش در خصوص رضایت شغلی در فصلنامه های مدیریت منابع انسانی و رقتار سازمانی، ضرورت بررسی و نقش و اهمیت رضایت شغلی در سازمان را آشکارتر می کند.

مطالعه رضایت شغلی در دو سطح کارکنان و سازمان قابل دسته بندی است:

الف) از جنبه انسانی (کارکنان) این توقع وجود دارد که با افراد به صورت مناسب و با احترام رفتار شود و رعایت این موضوع یکی از نشانه های بهزیستی و بهداشت روانی است.

ب) از جنبه سازمانی، این نکته حائز اهمیت است که رضایت شغلی، رفتار کارکنان را به جهتی هدایت می کتد که بر کارکرذهای سازمان تاثیر بسزایی خواهد داشت.

 

مفهوم رضایت شغلی

رضایت شغلی عبارت است از: نگرش کلی فرد نسبت به شغلش (رابینز ۱۹۹۹). میزان احساسات و نگرش های مثبتی که افراد نسبت به شغل خود دارند را رضایت شغلی می گویند (مقیمی ۱۳۷۷). تفاوت میان مقدار مزایا و پاداشی که کارمند دریافت می کند با آچه را که بر باور خود باید دریافت کند، رضایت شغلی گویند (تانبنام ۱۹۹۹). تحقیقات نشان می هد که نه تنها رضایت شغلی با غیبت و جابه جایی کارکنان رابطه منفی دارد، امروزه مسوولیت های سازمان فراتر از تامین مسائل مادی کارکنان است. سازمان ها باید شرایطی را فراهم آورند که کارکنان خود را بتوانند در زمینه های مختلف راضی نگه دارند (رابینز ۲۰۰۰).

بسیاری از محققان معتقدند مبحث رضایت شغلی جامع در ارتباط با سایر متغیرها و موضوعات باید در نظر گرفته شود. رویکرد چند جانیه رضایت شغلی به منظور پی بردن به ابعادی از شغل است که ایجاد رضایت یا عدم رضایت را در افراد باعث می شود. بررسی این موضوع برای سازمان ها می تواند بسیار سودمند باشد زیرا آنها زمینه های نارضایتی را شناسایی کرده و رفع خواهند کرد. جدول زیر مهم ترین ابعاد مشترک مورد سنجش در خصوص رضایت شغلی که در تحقیقات مختلف استفاده شده است را نشان میدهد:

Capture

 

مروری بر سوابق و پیشینه های رضایت شغلی

پیشینه رضایت شغلی به طور کلی در دو دسته اصلی طبقه بندی شده اند: نخست، وحیط شغل و عوامل مرتبط با شغل که مهم ترین تاثیر را در رضایت شغلی دارند و چگونگی رفتار افراد، ماهیت وظایف شغلی، ارتباط با سایر افراد در محیط کار و پاداش هاست. دوم، ویژگی های فردی است که افراد با خود به سازمان می آورند و به شغل مورد تصدی منتقل می کنند، مانند تاثیر تجارب قبلی فرد در وضعیت کنونی وی. در اینجا هر یک از عوامل مذکور به اختصار تشریح می گردد.

پیشینه محیطی رضایت شغلی

۱- ویژگی های شغل: بسیاری از محققان معتقدند که مشاغل ساده و روتین در خطوط مونتاژ سنتی خسته کننده است و عدم رضایت شغلی را در افراد ایجاد می کند (هالین و بلود، ۱۹۹۰). بسیاری از مدافعان طراحی مجدد شغل به توسعه و گسترش موضوع رضایت شغلی در راستای طراحی مجدد شغل اعتقاد دارند (هرزبرگ، مانتر و سیندرمن ۱۹۷۰). ایجاد رضایت شغلی میتواند با تغییر در ویژگی های وظایف و شغل افراد بوجود بیاید. ویژگی های شغل به محتوا و وظایف مربوط به شغل مانند: استقلال، بازخور، تنوع مهارت، ماهیت وظایف و اهمیت وظایف مربوط می شود. مشهورترین نظریه در خصوص ویژگی های شغل، تئوری ویژگی های شغل است (هاکمن و اولدهان، ۱۹۸۰). این نظریه بر این مبنا استوار است که افراد در انجام وظایف شغلی از طریق رضایت مندی درونی برانگیخته می شوند و زمانی که کار خود را لذت بخش و پرمحتوا دیدند، مشاغل خود را دوست خواهند داشت.

۲- محدودیت های سازمانی: شرایط محیط کار که مانع عملکرد شغلی کارکنان می شود را در اصطلاح محدودیت های سازمانی می نامند. این محدودیت ها جنبه های متعددی از شغل مانند افراد و محیط کار فیزیکی را شامل می شود. پیتر و کونورورادلف (۱۹۹۵) برخی از محدودیت های سازمانی را مورد شناسایی قرار داده اند که در جدول زیر ذکر شده اند.

2

ادامه دارد…

 

منبع :

smtc

به اشتراک بگذارید:

یک دیدگاه